Handgeschakeld verdwijnt: automaat nu goed voor bijna helft wagenpark 

Dat is een verdubbeling ten opzichte van 2017, toen dat aandeel nog slechts 21 procent bedroeg. Het handgeschakelde tijdperk, decennialang de standaard op Nederlandse wegen, loopt zichtbaar op zijn einde. Die enorme verschuiving komt vooral door de sterke opmars van elektrische en hybride auto’s, die standaard zijn uitgerust met een automatische transmissie.

In 2017 reed nog 75,5 procent van de Nederlanders handgeschakeld. Vandaag is dat gedaald naar 54 procent. Nog altijd een meerderheid, maar de trend is onomkeerbaar: elk jaar verdwijnen er honderdduizenden handgeschakelde auto's uit het park. Bij nieuwverkoop is de omslag al lang gemaakt van de auto's die in 2026 worden gekentekend; slechts 8,6 procent is handgeschakeld. De absolute verkoopaantallen van nieuwe benzine voertuigen zakt met ruim 65% in de afgelopen vijf jaar.

“De opmars van automaat is onvermijdelijk: hybride en elektrische auto’s worden uitsluitend met automaat geleverd, terwijl comfort en brandstofefficiëntie steeds zwaarder wegen. Fabrikanten ontwikkelen nauwelijks nog handgeschakelde modellen, waardoor de handbak langzaam uit het straatbeeld verdwijnt,” zegt Mirjam van der Esch, commercieel manager bij RDC.

Jongeren willen automaat, maar kopen wat ze kunnen betalen

Ook onder jongeren van 18 tot 25 jaar wint de automaat terrein, maar hun aandeel ligt nog relatief laag. Dat heeft een praktische verklaring: jongeren kopen vaker tweedehands, en de tweedehandsmarkt staat nog vol met oudere handgeschakelde auto's. Bij nieuwverkoop kiest ook de jonge bestuurder massaal voor automaat. De generatie die nu zijn rijbewijs haalt, kent handgeschakeld eigenlijk alleen nog van de rijschool.

65-plussers drijven de groei

In absolute aantallen is de groei het grootst onder 65-plussers. Tussen 2017 en 2025 kwamen er in die leeftijdsgroep ruim 313.000 automaten bij. Comfort en gebruiksgemak spelen daarbij een rol. De vergrijzing van Nederland versnelt zo onbedoeld de automatisering van ons wagenpark.

Zakelijk rijden is al bijna volledig automaat

De sterke overall groei van automaat wordt mede gedreven door het zakelijke segment. Van alle zakelijke auto’s heeft inmiddels 75,5 procent een automaat tegenover 43,5 procent in het totale wagenpark. Zakelijke rijders stapten eerder en sneller over dan particulieren, en trekken daarmee het gemiddelde omhoog.

Vooruitblik

Als de huidige trend doorzet, passeert het aandeel automaat de komende jaren de 50 procent. De handgeschakelde auto verdwijnt niet van de Nederlandse weg, maar wordt langzaam een minderheid en bij jongere kopers en nieuwe modellen is die toekomst al werkelijkheid.