Een auto met automaat? Eigenlijk al sinds de DAF Variomatic uit 1958 was zo’n ‘pienter pookje’ niet bepaald stoer. Wie écht wilde autorijden, schakelde natuurlijk zelf – vonden de puristen.
Want inderdaad: een handbak geeft een directere connectie tussen de bestuurder en de aandrijving: je bepaalt 100% zelf wat de aandrijving doet. Ook de prijs was een argument: automatische versnellingsbakken waren kostbaarder in aanschaf, lastiger in onderhoud en minder zuinig in brandstofverbruik.
De opkomst van de automaat
Maar tijden veranderen. De moderne automaat is efficiënter, sneller, geavanceerder en betaalbaarder dan ooit. Veel automerken bieden hem standaard. Met de opkomst van hybrides en EV’s schakelde de automaatverkoop helemaal in de hoogste versnelling: auto’s met elektromotor hebben immers überhaupt geen versnellingen meer nodig.
Doorbraak
Hét doorbraakjaar van de automaat was in 2019. In dat jaar was de automaat voor het eerst in de meerderheid bij nieuw verkochte auto’s. Dit ging in samenhang met de toenemende populariteit van de elektrische auto's. Precies 46,83% (bron: RDC Automotive Dashboard) was voorzien van een reguliere automaat en nog eens 4,98% van een CVT. Zo’n Continu Variabele Transmissie is een traploze automaat, een doorontwikkeling van het pientere pookje van toen. Vooral caravanrijders zweren bij een CVT, vanwege het soepele optrekken.
Elektrificatie
Fast forward naar 2025. Vorig jaar beschikte 80,36% van de nieuw verkochte auto’s over een automaat. Nog eens 7,53% had een CVT, waarmee liefst 87,89% een automaat had. De parallellen met de opkomst van (deels) elektrisch rijden zijn overduidelijk. De 51.866 nieuwe full hybrids, 73.204 plug-in hybrides en 155.967 EV’s die in 2025 de showrooms verlieten, tellen samen op tot 281.037 geëlektrificeerde modellen met automaat. Op een totaalaantal van 387.599 nieuw verkochte auto’s is dat een fors aandeel van 72,5%.
Nieuwe rol voor de handbak
En de oude vertrouwde handgeschakelde bak? Die lijkt hard op weg naar een bijrol, met nog slechts 11,1% marktaandeel in 2025. Ter vergelijking: in 2016 was dat nog ruim twee derde (67,39%). Toch is de handbak nog niet dood en begraven. Zeker niet in het lage segment: in 2024 bijna 99% van de nieuwe auto’s tussen de 15.000 en 20.000 euro handgeschakeld. Bij auto’s vanaf 30.000 euro of meer was zo’n 90% automaat. Opvallend: bij brandstofauto’s stéég het aandeel van de handbak in de periode 2019-2024 van 62 naar 73%. Blijkbaar blijft het pure rijgevoel voor een deel van de automobilisten onweerstaanbaar.
